Ανακουφιστική φροντίδα

Ανακουφιστική φροντίδα, όπως ορίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) είναι η ενεργητική, σφαιρική φροντίδα των ατόμων που η νόσος τους δεν ανταποκρίνεται στη θεραπευτική αγωγή. Πρωταρχικός σκοπός της είναι η ποιότητα ζωής, ο έλεγχος του πόνου και η αντιμετώπιση ψυχοκοινωνικών και πνευματικών αναγκών ασθενών με νοσήματα, σε όλα τα στάδια της ασθένειάς τους. Η παροχή μιας τέτοιας φροντίδας εκδηλώνεται από την αρχή της διάγνωσης μιας νόσου εντείνεται όμως σε μια βραχεία ή μη περίοδο εξέλιξής της. Επιπρόσθετα, αναφερόμενοι γενικότερα στην παροχή φροντίδας ασθενών διαπιστώνουμε μια αλλαγή στην κουλτούρα και την αντίληψη παροχής της.

Τον όρο τον συναντάμε για πρώτη φορά στα μέσα του 20ου αιώνα, στην Αγγλία (1967), οπότε και λειτουργεί στο Λονδίνο με πρωτοβουλία της νοσηλεύτριας Cicely Saunders ο ξενώνας (hospice) του Αγίου Χριστόφορου για προσφορά φροντίδας σε πάσχοντες από καρκίνο.  Σήμερα πλέον με την επικράτηση της φιλοσοφίας της ανακουφιστικής φροντίδας, η οποία εφαρμόζεται σε όλα τα στάδια μιας χρόνιας νόσου ή μιας εν γένει θα λέγαμε γηριατρικής φροντίδας στα οικιακά περιβάλλοντα, ο ασθενής τοποθετείται στο επίκεντρο και η οικογένειά του διαδραματίζει το ρόλο του βασικού παροχέα φροντίδας.

Επίκεντρο της αλυσίδας παροχής φροντίδας με λίγα λόγια είναι ο άρρωστος και η οικογένεια του. Η άσκηση ανακουφιστικής φροντίδας παρέχεται από μια καλά συντονισμένη ομάδα που αποτελείται από εξειδικευμένο ιατρό, νοσηλευτή, κοινωνικό λειτουργό, ψυχολόγο, εργοθεραπευτή, αλλά και από καταρτισμένους προμηθευτές του χώρου της υγείας, οι οποίοι ευθύνονται για την πλέον λειτουργική και θεραπευτικά άρτια οργάνωση του χώρου φιλοξενίας του, μέσα στο οικιακό του περιβάλλον. Κινητήριος δύναμη αυτής της προσπάθειας είναι η εύκολη και όσο το δυνατόν πιο ανθρώπινη διαβίωση και συμβίωση στην πλειοψηφία των εμπλεκομένων κάτω από την ίδια στέγη.

Δεδομένου ότι κυρίως στην Ελλάδα τα μέλη της ίδιας οικογένειας (σύζυγοι, παιδιά) αναλαμβάνουν την ευθύνη της διαχείρισης της φροντίδας συγκεκριμένων δικών τους ασθενών, κρίνεται σχεδόν επιτακτική η ανάγκη της εξασφάλισης μιας υψηλής ποιότητας φροντίδας με κατάλληλη χρήση των παρεχόμενων κρατικών πόρων για την μέγιστη ανακούφιση τόσο των ασθενών, όσο και των ίδιων των παροχέων.
Με τον όρο κατ’ οίκον φροντίδα, ουσιαστικά αναφερόμαστε στις καθημερινές δραστηριότητες που εκτελεί ο μέσος άνθρωπος, όπως λόγου χάρη το να κάνει μπάνιο ή να πλυθεί, το να ντυθεί, το να μεταφερθεί στο μπάνιο και να χρησιμοποιήσει την τουαλέτα, να φάει και να κινηθεί μέσα σε κάποιον ή κάποιους χώρους. Με λίγα λόγια, την ελάχιστη καθημερινή φροντίδα που οφείλει να παρέχει ο άνθρωπος στον ίδιο του τον εαυτό.